تخمه

روش کاشت تخمه آفتابگردان در زمین + زمان، عمق و فاصله کاشت

کاشت تخمه آفتابگردان یکی از کشت‌های قدیمی و شناخته‌شده در بسیاری از مناطق ایران است. آفتابگردان علاوه بر استفاده برای تولید روغن، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محصولات مورد استفاده در صنعت خشکبار نیز کشت می‌شود و نوع بذر، شرایط زمین، زمان کاشت، میزان آب و روش کاشت می‌تواند روی اندازه، کیفیت و میزان محصول نهایی تأثیر زیادی داشته باشد.

در این مقاله قصد داریم روش کاشت تخمه آفتابگردان در زمین را از مرحله انتخاب بذر و آماده‌سازی زمین تا کاشت، آبیاری، مراقبت از بوته‌ها و برداشت بررسی کنیم. همچنین به روش‌های سنتی و مکانیزه کاشت تخمه آفتابگردان که در مناطقی مانند خوی و چایپاره مورد استفاده قرار می‌گیرند، اشاره خواهیم کرد.

تخمه افتاب گردان

فصل مناسب کاشت تخمه آفتاب‌گردان

زمان کاشت تخمه در آذربایجان غربی از اواخر اسفندماه شروع و تا اواسط اردیبهشت ادامه دارد. البته این موضوع به مؤلفه‌هایی وابسته است که در ذیل به برخی از آنها اشاره می‌شود؛ ولی به‌طورکلی اواخر اسفند تا اواسط اردیبهشت زمان کشت این محصول خوش‌رنگ و خوش‌طعم است.

در مناطق مختلف ایران نمی‌توان یک تاریخ ثابت برای کاشت آفتابگردان تعیین کرد؛ زیرا دمای خاک، میزان رطوبت، شرایط آب‌وهوایی و نوع رقم مورد استفاده در زمان کاشت تأثیرگذار هستند.

در آذربایجان غربی، به‌خصوص مناطق خوی و چایپاره، کاشت تخمه آفتابگردان معمولاً از اواخر اسفندماه آغاز می‌شود و تا اواسط اردیبهشت ادامه پیدا می‌کند. البته تاریخ دقیق کاشت باید با توجه به شرایط همان سال تعیین شود.

آفتابگردان گیاهی گرمادوست است و برای جوانه‌زنی یکنواخت، خاک نباید بیش از حد سرد باشد. منابع تخصصی حداقل دمای حدود ۱۰ درجه سانتی‌گراد را برای جوانه‌زنی مناسب ذکر می‌کنند و دمای بالاتر، در محدوده مناسب، می‌تواند به استقرار بهتر بوته‌ها کمک کند.

بنابراین بهتر است کشاورز به جای اینکه تنها بر اساس تاریخ تقویمی اقدام به کاشت کند، دمای خاک و میزان رطوبت زمین را نیز در نظر بگیرد.

چه زمانی برای کاشت تخمه آفتابگردان مناسب نیست؟

کاشت خیلی زودهنگام در خاک سرد می‌تواند باعث کاهش سرعت و یکنواختی جوانه‌زنی شود. از طرف دیگر، اگر کاشت بیش از حد به تأخیر بیفتد، گیاه ممکن است بخش مهمی از دوره رشد خود را در شرایط نامناسب سپری کند.

به همین دلیل، زمان کاشت تخمه آفتابگردان باید با اقلیم منطقه، نوع بذر و شرایط زمین هماهنگ باشد.

انتخاب بذر مناسب برای کاشت تخمه آفتابگردان

انتخاب بذر یکی از مهم‌ترین مراحل قبل از کاشت است. بذر باید متناسب با هدف کشاورز، شرایط آب‌وهوایی منطقه و بازار فروش انتخاب شود.

در مناطق خوی و چایپاره، در طول سال‌های مختلف ارقام متنوعی از تخمه آفتابگردان کشت شده است.

از جمله انواع شناخته‌شده می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بذر تخمه ریز روغنی مشکی
  • بذر تخمه مشکی قلمی یا شمشیری
  • تخمه آفتابگردان دورسفید

هر یک از این ارقام ویژگی‌های خاص خود را دارند و نمی‌توان یک نوع بذر را برای تمام زمین‌ها و تمام اهداف تولید مناسب دانست.

اگر هدف کشاورز تولید تخمه برای مصرف خشکباری باشد، اندازه و ظاهر دانه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ در حالی که در تولید آفتابگردان روغنی، میزان روغن و ویژگی‌های مرتبط با آن اهمیت بیشتری دارد. منابع تخصصی نیز بین آفتابگردان روغنی و آفتابگردان مورد استفاده برای مصرف خوراکی از نظر اندازه و ویژگی‌های دانه تفاوت قائل می‌شوند.

انواع بذر تخمه آفتاب‌گردان

  • بذر تخمه ریز روغنی مشکی
  • بدر تخمه مشکی قلمی یا همان شمشیری
  • تخمه آفتاب‌گردان دورسفید

تاریخچه کاشت انواع بذر تخمه در شهرستان خوی

از دیرباز در منطقهٔ آذربایجان و بخصوص شهرستان‌های خوی و چایپاره، به دلیل کمبود آب ترجیح کشاورزان برای انتخاب بذر به تخمه ریز روغنی مشکی بود، چراکه این رقم مقاومت بالایی در مقابل کم‌آبی داشت.

به‌مرور با ارتباط بومیان با تجار و حمایت و استقبال کسبهٔ میدان تخمهٔ خوی از رقم جدید تخمه مشکی بنام تخمه مشکی قلمی یا همان شمشیری، تخمهٔ ریز روغنی کم‌کم به انزوا رفت و جای خود را به تخمه قلمی داد.

تخمهٔ قلمی نیز به سرنوشت ریز روغنی دچار شد و تقریباً پس از ۳ دهه یکه‌تازی (۱۳۷۰ تا ۱۴۰۰) جای خود را به تخمهٔ خوش بر و رویی بنام دورسفید داد.

تخمهٔ دورسفید دارای ارقام متنوعی است که معروف‌ترین نوع آن s300 و s400 هست که به واسطه عملیات شورکاری در انواع طعم ها  فرآوری می شوند.

در منطقه خوی، این تغییرات فقط یک تغییر کشاورزی نبوده، بلکه با تغییر سلیقه مصرف‌کنندگان و نیاز بازار خشکبار نیز ارتباط داشته است.

آماده‌سازی زمین برای کاشت تخمه آفتابگردان

قبل از کاشت بذر، آماده‌سازی زمین اهمیت زیادی دارد. بذر آفتابگردان برای جوانه‌زنی مناسب به رطوبت کافی، دمای مناسب و تماس مناسب با خاک نیاز دارد.

زمین باید تا حد امکان از علف‌های هرز پاک شده و خاک شرایط مناسبی برای استقرار ریشه داشته باشد.

آماده‌سازی زمین معمولاً می‌تواند شامل مراحل زیر باشد:

  1. شخم مناسب زمین
  2. خرد کردن کلوخه‌های بزرگ
  3. تسطیح زمین
  4. آماده کردن بستر مناسب بذر
  5. تأمین رطوبت مورد نیاز
  6. ایجاد ردیف‌های کاشت در روش‌های ردیفی

بستر کاشت نباید بیش از حد متراکم یا بیش از اندازه نرم و پوک باشد. هدف این است که بذر پس از قرار گرفتن در خاک، تماس مناسبی با خاک و رطوبت موجود داشته باشد.

عمق کاشت تخمه آفتابگردان چقدر است؟

یکی از مهم‌ترین نکات در روش کاشت تخمه آفتابگردان، رعایت عمق مناسب کاشت است.

عمق کاشت باید با توجه به نوع خاک، اندازه بذر و میزان رطوبت زمین تعیین شود؛ اما در کشت متداول آفتابگردان، عمق حدود ۲.۵ تا ۵ سانتی‌متر معمولاً محدوده مناسبی است. کاشت بسیار عمیق می‌تواند باعث شود جوانه انرژی بیشتری برای رسیدن به سطح خاک مصرف کند و استقرار گیاه ضعیف‌تر شود.

بنابراین برخلاف برخی روش‌های سنتی که بذر در گودال‌های عمیق قرار داده می‌شود، در کشت مکانیزه و استاندارد باید عمق کاشت با دقت تنظیم شود.

عمق بیش از حد می‌تواند باعث:

  • دیرتر سبز شدن گیاه
  • کاهش درصد سبز شدن
  • ضعیف شدن گیاهچه
  • کاهش یکنواختی مزرعه

شود.

فاصله کاشت تخمه آفتابگردان

فاصله مناسب بوته‌ها نیز اهمیت زیادی دارد.

اگر بوته‌ها بیش از اندازه به یکدیگر نزدیک باشند، برای دریافت آب، مواد غذایی و نور با یکدیگر رقابت می‌کنند. از طرف دیگر، فاصله بسیار زیاد نیز می‌تواند باعث استفاده ناکارآمد از فضای زمین شود.

فاصله مناسب به رقم، هدف تولید، شرایط آبی و روش کاشت بستگی دارد.

در تولید تخمه خوراکی، معمولاً تراکم بوته کمتر از آفتابگردان روغنی در نظر گرفته می‌شود تا دانه‌ها فرصت بیشتری برای رشد داشته باشند. منابع تخصصی نیز تراکم متفاوتی را برای آفتابگردان خوراکی و روغنی پیشنهاد می‌کنند.

بنابراین بهتر است کشاورز به جای استفاده از یک فاصله ثابت برای همه ارقام، مشخصات رقم مورد کشت و توصیه کارشناسی منطقه را در نظر بگیرد.

ابزارهای مورد استفاده برای کشت تخمه آفتابگردان

ابزار مورد استفاده برای کاشت آفتابگردان به روش کشت بستگی دارد.

در روش‌های سنتی ممکن است از ابزارهای دستی استفاده شود، در حالی که در کشاورزی مکانیزه، تراکتور و دستگاه‌های ردیف‌کار یا بذرکار وظیفه کاشت بذر را انجام می‌دهند.

به‌طور کلی می‌توان ابزارهای مورد استفاده را به دو گروه تقسیم کرد:

ابزارهای سنتی

  • روش دستی (شخم‌زدن زمین با گاوآهن و پاشیدن بذر تخمه به‌صورت دستی)
  • روش کاشت با کج‌بیل (در اصطلاح محلی: توخا)
  • روش نیمه دستی (به‌اصطلاح محلی دَلمه تاخما
  • ابزارهای فلزی برای ایجادکننده گودال و پوشاندن بذر

ابزارهای مکانیزه

  • تراکتور
  • دستگاه بذرکار
  • دستگاه‌های ردیف‌کار
  • تجهیزات آماده‌سازی زمین
  • تجهیزات آبیاری و سمپاشی

روش سنتی کاشت تخمه آفتابگردان

در روش سنتی، زمین ابتدا شخم زده می‌شود و سپس بذر آفتابگردان به شکل دستی در زمین پخش یا در محل‌های مشخص قرار داده می‌شود.

در برخی مناطق، این روش از گذشته رواج داشته و هنوز نیز بعضی کشاورزان به دلیل تجربه‌ای که از این شیوه دارند، از آن استفاده می‌کنند.

از زمان گذشته در مناطق مختلف ایران مانند خوی و چایپاره بخصوص برخی مناطق روستایی، نحوه‌ای از کشت محصول تخمه هنوز رواج دارد که از زمان قاجاریه وجود دارد!

در آن زمان که تراکتور در همه‌جا نبود، مردم با گاوآهن زمین را شخم می‌زدند و بذر آفتاب‌گردان را با دست با فواصل برابر پخش می‌کردند و پس از انجام برخی عملیات بر روی زمین، بذر در خاک دفن می‌شد. امروزه باوجود تراکتور، هنوز هم اعتقاد برخی کشاورزان قدیمی به روش دستی است.

مزایای روش سنتی

  • نیاز کمتر به ماشین‌آلات
  • هزینه اولیه پایین‌تر
  • امکان استفاده در زمین‌هایی که دسترسی به ماشین‌آلات دشوار است
  • رشد سریع تر محصول

معایب روش سنتی

  • یکنواخت نبودن فاصله بوته‌ها
  • مصرف بیشتر نیروی انسانی
  • دشواری کنترل تراکم
  • احتمال ایجاد تفاوت در رشد بوته‌ها
  • سرعت پایین‌تر کشت در زمین‌های بزرگ

یکی از مشکلات مهم کاشت غیر یکنواخت این است که فاصله نامناسب بین بوته‌ها می‌تواند بر عملکرد مزرعه تأثیر بگذارد. تحقیقات انجام‌شده روی آفتابگردان نیز نشان داده‌اند که یکنواختی فاصله بوته‌ها اهمیت قابل توجهی در عملکرد محصول دارد.

روش نیمه دستی کاشت تخمه آفتابگردان

در روش نیمه‌دستی، کشاورز با استفاده از یک ابزار دستی یا فلزی، محل کاشت بذر را در فواصل مشخص ایجاد می‌کند و سپس بذر داخل محل قرار داده می‌شود.

در این روش در زمین با ابزاری دستی و فلزی در فواصل ۲۰-۳۰ سانتی‌‌متری سوراخ‌هایی به عمق ۱۵ و قطر ۴-۵ سانتی‌متر ایجاد می‌کنند و بذرها با قرارگیری در منتهاالیه گودال، کم‌کم شروع به رشد می‌کنند.

در برخی مناطق خوی و چایپاره این شیوه با اصطلاحات محلی نیز شناخته می‌شود.

در روش سنتی مورد استفاده برخی کشاورزان منطقه، گودال‌هایی در زمین ایجاد شده و بذر در قسمت مناسب خاک قرار می‌گیرد.

مزایای روش نیمه‌دستی

  • کنترل بهتر محل قرارگیری بذر نسبت به پخش تصادفی
  • امکان تنظیم فاصله بوته‌ها
  • نیاز کمتر به ماشین‌آلات سنگین
  • مناسب برای برخی زمین‌های کوچک
  • کاهش احتمال خراب‌شدن بذر
  • بیشتر فرورفتن ساقهٔ گیاه در خاک
  • مقاومت در مقابل باد و افتادن

معایب روش نیمه‌دستی

  • زمان‌بر بودن
  • نیاز به نیروی کار زیاد
  • دشوار بودن اجرای آن در زمین‌های بزرگ
  • وابستگی زیاد به مهارت کارگر

نکته: عمق گودال نباید صرفاً بر اساس یک عدد ثابت تعیین شود. در روش‌های سنتی ممکن است بذر برای رسیدن به رطوبت خاک در عمق بیشتری قرار گیرد، اما در کشت استاندارد باید عمق بذر به‌گونه‌ای تنظیم شود که جوانه بتواند به‌راحتی از خاک خارج شود.

روش کاشت با کج‌بیل

در این روش کشاورز زمین را تا رسیدن به قسمت دارای رطوبت مناسب می‌کند و سپس بذر را در خاک قرار داده و روی آن را با خاک می‌پوشاند.

مزیت‌های این روش:

مهم‌ترین مزیت این روش در شرایط خاص، امکان قرار دادن بذر در خاک دارای رطوبت مناسب است.

  • رشد سریع به دلیل ارتباط ۱۰۰درصدی بذر با خاک نم

معایب:

  • نیاز زیاد به نیروی انسانی
  • سرعت پایین
  • دشواری اجرای آن در زمین‌های بزرگ
  • احتمال غیریکنواخت شدن عمق کاشت
  • احتمال ایجاد تراکم نامناسب بوته‌ها
  • بالابودن احتمال کرم زدن
  • مقاومت پایین ریشه در مقابل باد و طوفان

بنابراین این روش بیشتر یک شیوه سنتی و وابسته به شرایط منطقه است و نمی‌توان آن را جایگزین عمومی کشت مکانیزه دانست.

روش کاشت مکانیزه تخمه آفتابگردان

در کشاورزی مدرن، استفاده از ماشین‌آلات باعث شده است که بسیاری از عملیات کاشت با سرعت و دقت بیشتری انجام شود.

در روش مکانیزه، زمین با استفاده از تراکتور و تجهیزات مناسب آماده شده و بذر توسط دستگاه کاشت در ردیف‌ها و عمق مشخص قرار می‌گیرد.

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های دستگاه کاشت، یکنواختی بیشتر فاصله و عمق بذرها است.

این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا سبز شدن یکنواخت مزرعه باعث می‌شود بوته‌ها شرایط نسبتاً مشابهی برای دریافت نور، آب و مواد غذایی داشته باشند.

مزایای کاشت مکانیزه

  • سرعت بالای کاشت
  • کاهش نیاز به نیروی انسانی
  • تنظیم دقیق‌تر عمق کاشت
  • تنظیم بهتر فاصله بوته‌ها
  • یکنواختی بیشتر مزرعه
  • مناسب بودن برای زمین‌های وسیع
  • امکان مدیریت بهتر تراکم بوته‌ها

معایب کاشت مکانیزه

  • هزینه خرید یا اجاره ماشین‌آلات
  • نیاز به اپراتور ماهر
  • نیاز به تنظیم صحیح دستگاه
  • مناسب نبودن بعضی ماشین‌آلات برای تمام انواع خاک و زمین

در تحقیقات انجام‌شده روی آفتابگردان، تنظیم دستگاه کاشت و سرعت حرکت ماشین نیز می‌تواند بر یکنواختی استقرار بوته‌ها تأثیر داشته باشد.

آبیاری تخمه آفتابگردان

پس از کاشت، تأمین رطوبت مناسب برای جوانه‌زنی و استقرار اولیه گیاه اهمیت زیادی دارد.

البته مقدار آب مورد نیاز آفتابگردان به عواملی مانند:

  • نوع خاک
  • دمای هوا
  • میزان بارندگی
  • مرحله رشد گیاه
  • رقم مورد استفاده
  • روش آبیاری

وابسته است.

آفتابگردان ریشه نسبتاً عمیقی ایجاد می‌کند و به همین دلیل توانایی استفاده از رطوبت لایه‌های عمیق‌تر خاک را دارد؛ اما این موضوع به معنی بی‌نیازی کامل گیاه از مدیریت آبیاری نیست. مدیریت صحیح آب باید بر اساس شرایط واقعی مزرعه انجام شود.

در مراحل حساس رشد، تنش آبی می‌تواند روی عملکرد نهایی محصول تأثیر بگذارد؛ بنابراین بهتر است آبیاری بر اساس وضعیت خاک و مرحله رشد گیاه تنظیم شود.


 

کنترل علف‌های هرز در مزرعه آفتابگردان

یکی از مشکلات مهم در ابتدای رشد آفتابگردان، رقابت علف‌های هرز با بوته‌های جوان است.

علف‌های هرز می‌توانند برای:

  • آب
  • نور
  • مواد غذایی
  • فضای رشد ریشه

با آفتابگردان رقابت کنند.

به همین دلیل، کنترل علف‌های هرز در مراحل اولیه رشد اهمیت زیادی دارد.

روش کنترل باید با توجه به نوع علف هرز، مرحله رشد آفتابگردان و توصیه‌های کارشناسی منطقه انتخاب شود.

کوددهی آفتابگردان

کوددهی نیز مانند آبیاری نباید با یک نسخه ثابت برای تمام زمین‌ها انجام شود.

نوع و مقدار کود مورد نیاز به عواملی مانند آزمایش خاک، حاصلخیزی زمین، نوع رقم و عملکرد مورد انتظار بستگی دارد.

بنابراین قبل از مصرف مقادیر زیاد کود، بهتر است وضعیت خاک بررسی شود.

استفاده بیش از اندازه از کود نه‌تنها لزوماً باعث افزایش محصول نمی‌شود، بلکه می‌تواند هزینه تولید را افزایش داده و تعادل عناصر غذایی خاک را برهم بزند.

بیماری‌ها و آفات آفتابگردان

آفتابگردان نیز مانند سایر محصولات کشاورزی ممکن است با آفات و بیماری‌های مختلف مواجه شود.

شدت خسارت به عواملی مانند منطقه، آب‌وهوا، رقم، تناوب زراعی و شرایط مزرعه بستگی دارد.

بنابراین بهتر است کشاورز در طول فصل رشد به‌صورت مرتب مزرعه را بررسی کند و در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی، قبل از استفاده از سموم با کارشناس کشاورزی منطقه مشورت کند.

تشخیص صحیح آفت یا بیماری قبل از انتخاب روش مبارزه اهمیت زیادی دارد.

چه عواملی روی کیفیت تخمه آفتابگردان تأثیر می‌گذارند؟

کیفیت تخمه‌ای که در نهایت از مزرعه برداشت می‌شود، نتیجه یک عامل واحد نیست.

عوامل مهم عبارت‌اند از:

  • انتخاب رقم مناسب
  • کیفیت بذر
  • زمان مناسب کاشت
  • آماده‌سازی صحیح زمین
  • عمق مناسب کاشت
  • فاصله مناسب بوته‌ها
  • مدیریت آبیاری
  • تغذیه مناسب
  • کنترل علف‌های هرز
  • کنترل آفات و بیماری‌ها
  • زمان مناسب برداشت
  • نحوه خشک کردن و نگهداری

برای تخمه‌ای که قرار است وارد بازار خشکبار شود، اندازه، رنگ، شکل ظاهری، سلامت دانه و یکنواختی محصول اهمیت ویژه‌ای دارد.

برداشت تخمه آفتابگردان چه زمانی انجام می‌شود؟

زمان برداشت به رقم، تاریخ کاشت، شرایط آب‌وهوایی و هدف تولید بستگی دارد.

نزدیک شدن به زمان برداشت را می‌توان از روی تغییرات ظاهری بوته و طبق آفتابگردان تشخیص داد. زمانی که دانه‌ها به بلوغ رسیده و رطوبت آن‌ها کاهش پیدا کرده باشد، شرایط برای برداشت مناسب‌تر می‌شود.

برداشت زودهنگام یا دیرهنگام هر کدام می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند؛ بنابراین تعیین زمان دقیق برداشت باید با توجه به شرایط مزرعه انجام شود.

پس از برداشت نیز خشک کردن و نگهداری صحیح تخمه اهمیت زیادی دارد؛ زیرا رطوبت بالا می‌تواند کیفیت محصول را کاهش دهد و شرایط مناسبی برای کپک و فساد ایجاد کند.

چرا روش کاشت تخمه آفتابگردان اهمیت دارد؟

ممکن است در نگاه اول کاشت آفتابگردان کار ساده‌ای به نظر برسد؛ اما کیفیت نهایی محصول حاصل مجموعه‌ای از تصمیم‌هاست.

اگر بذر با فاصله نامناسب کاشته شود، اگر عمق کاشت بیش از اندازه باشد، اگر زمین به‌خوبی آماده نشده باشد یا اگر رطوبت کافی در زمان جوانه‌زنی وجود نداشته باشد، احتمال کاهش عملکرد مزرعه افزایش پیدا می‌کند.

به همین دلیل، روش کاشت تخمه آفتابگردان باید با توجه به شرایط منطقه، نوع بذر، امکانات کشاورز و هدف تولید انتخاب شود.

تفاوت کاشت تخمه آفتابگردان خوراکی و روغنی

آفتابگردان را می‌توان با اهداف مختلفی کشت کرد.

در آفتابگردان روغنی، میزان روغن و ویژگی‌های دانه اهمیت زیادی دارد؛ اما در آفتابگردان خوراکی، معمولاً اندازه و ظاهر دانه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

به همین دلیل، تراکم بوته‌ها و انتخاب رقم باید با هدف تولید هماهنگ باشد. تراکم بالاتر معمولاً می‌تواند باعث کوچک‌تر شدن دانه شود و برای محصول خوراکی باید این موضوع در انتخاب تراکم مورد توجه قرار گیرد.

آیا کاشت تخمه آفتابگردان در زمین کم‌آب امکان‌پذیر است؟

آفتابگردان نسبت به برخی محصولات توانایی مناسبی در تحمل شرایط کم‌آبی دارد و ریشه آن می‌تواند به لایه‌های عمیق‌تر خاک دسترسی پیدا کند.

با این حال، «مقاومت به کم‌آبی» به معنی بی‌نیازی گیاه از آب نیست.

در مناطق کم‌آب، انتخاب رقم مناسب، زمان کاشت، تراکم بوته‌ها و مدیریت صحیح آبیاری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

تجربه کشاورزان مناطق خوی و چایپاره نیز نشان می‌دهد که انتخاب رقم متناسب با شرایط آب منطقه یکی از موضوعات مهم در تولید تخمه آفتابگردان است.

جمع‌بندی روش کاشت تخمه آفتابگردان

برای داشتن یک مزرعه موفق آفتابگردان، نمی‌توان تنها به کاشت بذر در زمین اکتفا کرد. از انتخاب بذر تا برداشت، هر مرحله می‌تواند روی مقدار و کیفیت محصول تأثیر بگذارد.

به‌طور خلاصه، مهم‌ترین مراحل کاشت تخمه آفتابگردان در زمین عبارت‌اند از:

  1. انتخاب بذر مناسب با شرایط منطقه
  2. تعیین زمان مناسب کاشت
  3. آماده‌سازی زمین
  4. تأمین رطوبت مناسب خاک
  5. رعایت عمق مناسب کاشت
  6. رعایت فاصله و تراکم مناسب
  7. کنترل علف‌های هرز
  8. مدیریت آبیاری
  9. تغذیه مناسب گیاه
  10. کنترل آفات و بیماری‌ها
  11. برداشت در زمان مناسب
  12. خشک کردن و نگهداری صحیح محصول

انقلاب صنعتی ایران در زمینهٔ کشاورزی کمی دیر و ناقص فرارسید! یعنی علاوه بر دیر رسیدن آن، در نواحی که این انقلاب آنها را دربرگرفته بود همهٔ کشاورزان در مقابل آن تسلیم نشدند و بنا به دلایلی در مقابل آن مقامت کردند از جمله:

  • کمبود زمین و ترس از ریسک

  • عدم اعتماد کشاورزان به صاحبان ماشین‌آلات کشاورزی به دلیل آسیب به زمین

  • برخی باورهای خرافی

  • هزینهٔ بالا استفاده از ماشین‌آلات

و…

اما رفته‌رفته و باگذشت زمان کشاورزان استفاده از ماشین‌آلات را قبول کرده و در کارهای خود از آن یاری جستند؛ در ذیل به برخی از عواملی که در آشتی‌دادن ابزارآلات نوین با کشاورزان ایرانی دخیل بودند اشاره می‌شود؛

  • تبلیغات رسانه‌های جمعی مثل تلویزیون از نحوهٔ کارکرد این ماشین‌ها

  • تبدیل جایگاه تجار و بازرگانان به مشاوران کشاورزی و معرفی شیوه‌های نوین کشت از سمت این افراد به کشاورزان

  • کاهش تعداد جمعیت خانواده‌های ایرانی و کم‌شدن افراد مشغول در زمین که از اعضای خانواده بودند

الی ای حال امروزه موج استفاده از ابزارآلات نوین کشاورزی رو به گسترش است و می‌توان گفت اکثر کشاورزی‌ها در ایران امروز مکانیزه یا نیمه مکانیزه هستند، و کشاورزان آن دید منفی سابق به این شیوهٔ کشت را ندارند، با به‌کارگیری این شیوه تغییرات محسوسی در کشاورزی ایجاد شده ست:

  • افزایش تناژ محصولات

  • افزایش سطح زیر کشت

  • افزایش کیفیت محصولات

با همه تعاریف اما حال کشاورزان ایران چندان تعریفی ندارد، و نیاز مبرم به حمات دارند.

به امید روزی که همه  کشاورزان در آسایش و آرامش مشغول چرخاندن چرخ‌های اقتصاددانان عزیز شوند.

 

انقلاب صنعتی ایران در زمینهٔ کشاورزی کمی دیر و ناقص فرارسید! یعنی علاوه بر دیر رسیدن آن، در نواحی که این انقلاب آنها را دربرگرفته بود همهٔ کشاورزان در مقابل آن تسلیم نشدند و بنا به دلایلی در مقابل آن مقامت کردند از جمله:

  • کمبود زمین و ترس از ریسک

  • عدم اعتماد کشاورزان به صاحبان ماشین‌آلات کشاورزی به دلیل آسیب به زمین

  • برخی باورهای خرافی

  • هزینهٔ بالا استفاده از ماشین‌آلات

و…

اما رفته‌رفته و باگذشت زمان کشاورزان استفاده از ماشین‌آلات را قبول کرده و در کارهای خود از آن یاری جستند؛ در ذیل به برخی از عواملی که در آشتی‌دادن ابزارآلات نوین با کشاورزان ایرانی دخیل بودند اشاره می‌شود؛

  • تبلیغات رسانه‌های جمعی مثل تلویزیون از نحوهٔ کارکرد این ماشین‌ها

  • تبدیل جایگاه تجار و بازرگانان به مشاوران کشاورزی و معرفی شیوه‌های نوین کشت از سمت این افراد به کشاورزان

  • کاهش تعداد جمعیت خانواده‌های ایرانی و کم‌شدن افراد مشغول در زمین که از اعضای خانواده بودند

الی ای حال امروزه موج استفاده از ابزارآلات نوین کشاورزی رو به گسترش است و می‌توان گفت اکثر کشاورزی‌ها در ایران امروز مکانیزه یا نیمه مکانیزه هستند، و کشاورزان آن دید منفی سابق به این شیوهٔ کشت را ندارند، با به‌کارگیری این شیوه تغییرات محسوسی در کشاورزی ایجاد شده ست:

  • افزایش تناژ محصولات

  • افزایش سطح زیر کشت

  • افزایش کیفیت محصولات

با همه تعاریف اما حال کشاورزان ایران چندان تعریفی ندارد، و نیاز مبرم به حمات دارند.

به امید روزی که همه  کشاورزان در آسایش و آرامش مشغول چرخاندن چرخ‌های اقتصاددانان عزیز شوند.

 

دیدگاهتان را بنویسید